Tweet01-02-2011 om 10:03 door Wim Ortjens

Het thema bevolkingsdaling lijkt haast wel van wetenschap naar religie te verschuiven. Je bent voor of tegen krimp. Als de burgemeester van Maastricht zich bij de ongelovigen schaart wordt hij door de religieuzen bespot en beschimpt. En zij die de onvermijdelijkheid van een bevolkingsdaling verkondigen, worden weggehoond als krimp-fundamentalisten. De enige constante factor is krimpkundige Wim Derks, die als de dr. Clavan van de demografie door elk denkbaar medium uit de hoge hoed wordt getoverd om zijn onheilstijdingen over ons uit te storten.

Wim Derks bedient zich daarbij van een beproefd soort profetie, de self-fullfilling prophecy. Wordt er vanuit Limburg een sterke lobby gevoerd om de A2 te verbreden, duikt Wim Derks wel weer ergens op om te orakelen dat die verbreding onzin is. Immers: er wonen binnenkort toch geen mensen meer in Zuid-Limburg, dus wegverbredingen zijn weggegooid geld. U wilt uw gemeente een hak zetten? Niet lang hellen, Dokter Derks bellen. Hij zal zonder aarzelen korte metten maakt met elke - in zijn ogen megalomane - investering in economie, infrastructuur of woningbouw. Effectiever dan de Raad van State, geliefd bij de media, en Hij Heeft Altijd Gelijk.

Dat is namelijk het mooie van zijn self-fullfilling prophecy's: ze komen altijd uit. Op voorwaarde natuurlijk dat wij ons met zorg en toewijding wijden aan het stilzetten van investeringen, vernieuwingen en verbredingen. Immers: als we de A2 laten verstoppen, kan niemand meer Limburg in of uit. En deze zaaddodende pasta gemixt met het structureel te lage geboortecijfer: de Limburger sterft zo vanzelf wel een keer uit.

Gelukkig zijn er nog bestuurders die nadenken en zich hier niets van aantrekken. Heerlen bewijst dat een hardnekkige investering in leefklimaat, cultuur, veiligheid en imago leidt tot het stilvallen van de bevolkingsdaling. Een klap voor het Kalifaat van de Krimp, dat ongetwijfeld binnenkort zijn bezwerende formules over ons uit zal storten dat Heerlen weliswaar lichtjes groeit, maar dat de andere gemeenten in Zuid-Limburg gelukkig nog zakken (welzeker een half promille in 2010!) en dat dus in ieder geval nog per saldo volgehouden kan worden dat...

Het zal allemaal wel, maar het bewijs is geleverd: investeren werkt. Als iedere gemeente doet waar hij goed in is, vergroten we als geheel onze aantrekkingskracht. De een zorgt voor wonen, de ander voor onderwijs. De volgende voor sport, de buurman voor werk, cultuur, natuur. Dan verbinden we dat met elkaar, en Zuid-Limburg heeft op 25 bij 25 kilometer, met ruim een half miljoen inwoners, een zeer compleet en concurrerend aanbod. Kom op zeg, wij hebben Chemelot. Er wordt een half miljard geïnvesteerd in de campusontwikkeling. We hebben Maastricht (dat al drie jaar groeit), wij hebben het fantastische Heuvelland. Vervolgens trekken we de Euregio erbij. Want daarin verschillen wij wezenlijk met plattelandsregio's als Zeeland en Groningen. Wij zijn met 3,7 miljoen mensen in een straal van 50 kilometer, en binnen een uur reistijd staan ons meer banen beschikking dan vanuit Amsterdam. Dan moeten we wel die bureaucratische barrières slechten, maar dat is te doen, bewees het 'rapport Hermans' en daar ligt dan ook een mooie klus te wachten voor onze nieuwe provinciebestuurders.

Statistieken liegen niet. Er worden te weinig kinderen geboren, we vergrijzen in hoog tempo: biologische krimp. Maar het andere deel van het verhaal wordt vaak verzwegen: werken aan kwaliteit, samenwerking, verbindingen, imago, internationale arbeidsmarkt en gastvrijheid kunnen de aantrekkingskracht vergroten. Dan is het uiteindelijk onder aan de streep niet eens zo interessant of het vestigingsoverschot dit jaar groter was dan het sterfte-overschot. Het gaat om weerbaarheid en vitaliteit. Vergrijzing is geen probleem zolang er genoeg verjonging tegenover staat.

Natuurlijk moeten we er rekening mee houden dat de vrijwel tot stilstand gekomen bevolkingsdaling een tijdelijke adempauze is. Natuurlijk moeten we de krimp recht in de ogen kijken, en Den Haag betrekken bij de oplossingen. We moeten ons alleen niet meer onvermijdelijk naar het afvoerputje laten dobberen. Koersen op winst, en wapenen tegen verlies. Dat is niet naïef, zoals de fatalisten waarschuwen, dat is een instelling waar succesvolle bedrijven en regio's hun bestaansrecht aan danken.

De grote verdienste van Wim Derks is dat het onderwerp nu hoog op alle agenda's staat: lokaal en nationaal. Maar zijn adviezen om de graafmachines maar stil te zetten en ons massaal in te schrijven voor een cursus macramé of omgaan met teleurstellingen - daar gaan we ons maar niets meer van aantrekken.

(Deze column verscheen eveneens in de januari-editie van Zuid Magazine)

Reacties

---

---

Plaats een reactie

Naam (verplicht) E-mail (verplicht, wordt niet getoond) Website